Op de Rails: het meinummer

Spoorweggeschut voor en tijdens de Eerste Wereldoorlog

door Wim Beukenkamp

Al bijna vanaf het begin zijn de spoorwegen ingezet voor militaire doeleinden. In veel gevallen betreft dat het vervoer van troepen en de logistieke ondersteuning. Een hoofdstuk apart vormt de spoorwegartillerie: geschut gemonteerd op een affuit op spoorwegonderstellen. Die hebben wij in Nederland nauwelijks gekend.

Spoorweggeschut tijdens de Amerikaanse burgeroorlog. | Circa 1863

Foto: Collectie W.R. Beukenkamp

Den Haag Centraal klaar voor de toekomst

door Hans Westerink en Klaas Hofstra

Op 16 februari 2026 werd het compleet vernieuwde emplacement van Den Haag Centraal in gebruik genomen.
Daarmee kwam een einde aan een lange periode van ontwerpen en bouwen.

ICM-treinstel 4218 vertrekt als Intercity vanaf spoor 3 in de richting Voorburg. Links zijn de sporen al deels afgesloten voor de tweede bouwstap, de werkzaamheden aan de Goudse lijn. | 25-07-2025

Foto: Hans Westerink

Het einde van de Baureihe 111 bij DB

door Raymond Kiès

In 1974 nam de Deutsche Bundesbahn de eerste locomotief van de Baureihe 111 in ontvangst; binnenkort zal opvolger Deutsche Bahn naar alle waarschijnlijkheid afscheid nemen van het laatste exemplaar. Een aantal locomotieven zal voortleven bij particuliere vervoerders of heeft al een museale bestemming gevonden.

Een klassieke inzet voor de Baureihe 111: FD-treinen op de Nord-Süd-Strecke. De 111 203 rijdt met zo’n trein bij Kreiensen. | 14-02-1988

Foto: Raymond Kiès

Het einde van de Haarlemmermeerlijnen

door Emiel de Block en Raymond Kiès

Begin jaren tachtig: twee jongens uit Vinkeveen en Mijdrecht waren gefascineerd door de gemoedelijke dagelijkse goederentrein die langs hun woonplaatsen reed. Dit vormde de kiem voor de interesse in spoorwegen die nooit meer is verdwenen.

De Haarlemmermeerlijn haalt nog eenmaal het journaal: de NOS maakt opnames na aankomst van de trein met genodigden in Uithoorn. | 30-05-1986

Foto: Roelof Hamoen

Van Haarlem naar Den Haag

door Maurits van Witsen

Nadat ik eerst het smalspoornet van de NZH had leren kennen (zie OdR 2026-3) volgden ook de normaalsporige lijnen, om te beginnen de Haarlemse stadstram en in later jaren de lijnen vanuit Leiden.

‘Een vreemde tram, bestaande uit twee door scharnieren met elkaar verbonden rijtuigen.’ Een zogenoemde tweelingtram
in Sassenheim, onderweg van Haarlem naar Leiden. | 26-09-1948

Foto: W.D.J. Cramer, collectie NVBS Railverzamelingen