Noordooster­locaalspoorweg-Maatschappij (NOLS)

Presentatie door Geert de Weger

De spoorlijn van Zwolle naar Emmen maakte ooit deel van het de “Noordoosterlocaalspoorweg-Maatschappij” (NOLS), evenals de nog bestaande lijnen Mariënberg – Almelo, Coevorden – Duitse grens en Zuidbroek – Stadskanaal.

De textiel-industrieel en tevens Tweede Kamerlid Jan Willink nam ooit het initiatief tot de aanleg van het net van de NOLS. Eerder had hij dat gedaan bij de Nederlandsch Westfaalsche Spoorweg-Maatschappij (NWS) en de Geldersch-Overijsselsche Lokaalspoorweg-Maatschappij (GOLS). De NOLS vormde in zijn opinie een belangrijk deel van een spoorwegnet vanaf de Duitse grens bij Winterswijk tot aan de Noordzee. Het was zijn wens om de GOLS en de NWS zo veel mogelijk over eigen lijnen te verbinden met de haven van Harlingen.

Het hele project bleek uitermate taai en werd waar nodig aangepast. Uiteindelijk werd in 1898 de wet voor de realisatie van de NOLS door het parlement geaccordeerd. In 1901 ving de bouw aan en reeds in 1903 werd de lijn Zwolle – Ommen in gebruik genomen. Twee jaar later bereikte men Stadskanaal en werd de tak Gasselternijveen – Assen in gebruik genomen. In 1906 volgde Mariënberg – Almelo. In 1910 werd het NOLS-net vervolmaakt met de aansluiting vanuit Coevorden op de lijnen van de Bentheimer Eisenbahn en de lijn Stadkanaal – Zuidbroek – Delfzijl.

Geert de Weger geeft in woord en beeld een indruk van de ontwikkeling van de NOLS, waarbij ook de opvolgers niet vergeten worden.

Noordhoek, ca. 1915. Foto: Groninger Archieven.