Tramrit in Istanbul

Met de tram door Istanbul

door Nico Booij

Istanbul is een kolossale stad die heel lang heeft moeten functioneren zonder lokaal railvervoer. Pas in de laatste 20 jaar is men bezig het stadsvervoer te verbeteren. Wij zullen in deze wissel­tentoonstelling een rit maken met tramlijn T1; dit is voor toeristen de meest interessante. Vanaf deze tramlijn zullen we telkens wat uitstapjes maken om allerlei ander railgebeuren te laten zien.

De tramlijn is heel druk, er wordt de hele dag met gekoppelde stellen gereden. Op het centrale deel van de lijn komt er om de paar minuten een tram langs; de frequentie wordt naar het noordelijke eindpunt lager, omdat er diverse tussen-eindpunten zijn. Er zijn twee typen trams op de lijn te vinden, de rode zijn afkomstig van Alstom, de blauwe zijn van Bombardier. In beide gevallen gaat het om twee-richtings-trams.


De beginhalte Kabatas. Deze ligt op een knooppunt van het openbaar vervoer. Diverse buslijnen eindigen er; de halte ligt aan de Bosporus en er komen can ook veerboten vanaf het Aziatische deel van de stad. Verder is er vanaf dit punt een funiculaire naar Taksim, het meest bekende plein van Istanbul.
De beginhalte Kabatas. Deze ligt op een knooppunt van het openbaar vervoer. Diverse buslijnen eindigen er; de halte ligt aan de Bosporus en er komen can ook veerboten vanaf het Aziatische deel van de stad. Verder is er vanaf dit punt een funiculaire naar Taksim, het meest bekende plein van Istanbul.

 
De halte vlak voor de Galata-brug. Als je hiervandaan de heuvel oploopt kom je bij het beginpunt van de toeristische tramlijn.
De halte vlak voor de Galata-brug. Als je hiervandaan de heuvel oploopt kom je bij het beginpunt van de toeristische tramlijn.

 
Dit tramlijntje is typisch een kort, toeristisch lijntje, enkelspoor door een drukke winkelstraat. Het tlijntje eindigt bij het Taksim-plein. Aardig is, dat ook etensstalletjes in de kleuren van de tram zijn geschilderd.
Dit tramlijntje is typisch een kort, toeristisch lijntje, enkelspoor door een drukke winkelstraat. Het tlijntje eindigt bij het Taksim-plein. Aardig is, dat ook etensstalletjes in de kleuren van de tram zijn geschilderd.

 
De tram op de Galata-brug. Deze kruist de oude haven van Istanbul, de Gouden Hoorn; dit is een zij-arm van de Bosporus.
De tram op de Galata-brug. Deze kruist de oude haven van Istanbul, de Gouden Hoorn; dit is een zij-arm van de Bosporus.

 
Op de halte direct na de Galata-brug, Eminönü, kun je overstappen op allerlei veerdiensten naar het Aziatische deel van de stad. Op de achtergrond is de Galata-brug nog te zien.
Op de halte direct na de Galata-brug, Eminönü, kun je overstappen op allerlei veerdiensten naar het Aziatische deel van de stad. Op de achtergrond is de Galata-brug nog te zien.

 
Wij kiezen de veerboot naar Haidarpaşa, waar de treinen naar het Aziatische deel van Turkije vertrekken. Het gebouw dateert van het begin van de 20e eeuw.
Wij kiezen de veerboot naar Haidarpaşa, waar de treinen naar het Aziatische deel van Turkije vertrekken. Het gebouw dateert van het begin van de 20e eeuw.

 
Niet ver hiervandaan rijdt een ringlijntje T3, dat met tweedehandsjes wordt geexploiteerd, maar dat toch niet op het toerisme gericht is. De trammetjes zijn af en toe stampvol, dus er is een echte vervoersfunctie.
Niet ver hiervandaan rijdt een ringlijntje T3, dat met tweedehandsjes wordt geëxploiteerd, maar dat toch niet op het toerisme gericht is. De trammetjes zijn af en toe stampvol, dus er is een echte vervoersfunctie.

 
Op de terugweg passeren we enkele spoorponten. Toen wij er waren was de spoortunnel onder Bosporus nog niet klaar, dus de ponten werden nog gebruikt.
Op de terugweg passeren we enkele spoorponten. Toen wij er waren was de spoortunnel onder Bosporus nog niet klaar, dus de ponten werden nog gebruikt.

 
Terug op de Europese oever; de volgende halte is bij het Sirkeçi station.
Terug op de Europese oever; de volgende halte is bij het Sirkeçi station.

 
Ook het Sirkeçi station dateert uit de beginjaren van de 20e eeuw. Het lijkt nogal groot voor het kleine gebied van Turkije in Europa, maar in de tijd dat het gebouwd werd, viel een groot deel van de Balkan nog in het Turkse rijk.
Ook het Sirkeçi station dateert uit de beginjaren van de 20e eeuw. Het lijkt nogal groot voor het kleine gebied van Turkije in Europa, maar in de tijd dat het gebouwd werd, viel een groot deel van de Balkan nog in het Turkse rijk.

 
Het aantal treinen in dit station is bescheiden; en het zal binnenkort nog wel minder worden als de spoortunnel in gebruik is. Dan gaan veel treinen ondergronds langs dit station.
Het aantal treinen in dit station is bescheiden; en het zal binnenkort nog wel minder worden als de spoortunnel in gebruik is. Dan gaan veel treinen ondergronds langs dit station.

 
Even verder loopt de tramlijn langs de muur van het park dat bij het beroemde Topkapi-paleis behoort.
Even verder loopt de tramlijn langs de muur van het park dat bij het beroemde Topkapi-paleis behoort.

 
De tramlijn komt ook langs de Aya Sofia, ooit in het Oost-Romeinse rijk gebouwd als christelijke kerk. Later toen de Turken de stad hadden veroverd, werden minaretten toegevoegd en werd het een moskee. Tegenwoordig is het gebouw een museum.
De tramlijn komt ook langs de Aya Sofia, ooit in het Oost-Romeinse rijk gebouwd als christelijke kerk. Later toen de Turken de stad hadden veroverd, werden minaretten toegevoegd en werd het een moskee. Tegenwoordig is het gebouw een museum.

 
Een drukke halte in de binnenstad is het Beyazit-plein. Aan dit plein zitten enkele ingangen van de Grote Bazar, dus ook voor toeristen is dit een belangrijke halte.
Een drukke halte in de binnenstad is het Beyazit-plein. Aan dit plein zitten enkele ingangen van de Grote Bazar, dus ook voor toeristen is dit een belangrijke halte.

 
Bij de muur die de Romeinse stad Constantinopel omgaf bevindt zich de halte Topkapi, waar overgestapt kan worden op lijn T4. Alle haltes, ook die van de lijn T1, hebben poortjes waar je met een electronische kaart moet inchecken; aan uitchecken doet men hier niet. Tramlijn T4 is eigenlijk meer een bovengrondse metro-lijn (enkele haltes zijn ondergronds), met overal hekken erlangs, die straten waar de lijn doorheen gaat, geheel in tweeëen delen. Het mateerieel dat er rijdt lijkt ook erg op dat van de echte metro.
Bij de muur die de Romeinse stad Constantinopel omgaf bevindt zich de halte Topkapi, waar overgestapt kan worden op lijn T4. Alle haltes, ook die van de lijn T1, hebben poortjes waar je met een electronische kaart moet inchecken; aan uitchecken doet men hier niet. Tramlijn T4 is eigenlijk meer een bovengrondse metro-lijn (enkele haltes zijn ondergronds), met overal hekken erlangs, die straten waar de lijn doorheen gaat, geheel in tweeëen delen. Het mateerieel dat er rijdt lijkt ook erg op dat van de echte metro.

 
Lijn T4 loopt eerst een stuk langs de stadsmuur, een indrukwekkend bouwwerk dat al in de tijd van het Romeinse rijk is tot stand gekomen.
Lijn T4 loopt eerst een stuk langs de stadsmuur, een indrukwekkend bouwwerk dat al in de tijd van het Romeinse rijk is tot stand gekomen.

 
Een flink eind verder kruist de tramlijn T1 de grote ringweg; hier is ook een overstap op de metro-lijn M1, die we hier onder het viaduct door zien komen.
Een flink eind verder kruist de tramlijn T1 de grote ringweg; hier is ook een overstap op de metro-lijn M1, die we hier onder het viaduct door zien komen.

 
Hierna rijden we de gewone woonwijken binnen; dat vind ik het aantrekkelijke van openbaar vervoer in een vreemde stad: je ziet zo nog eens wat meer dan het centrum.
Hierna rijden we de gewone woonwijken binnen; dat vind ik het aantrekkelijke van openbaar vervoer in een vreemde stad: je ziet zo nog eens wat meer dan het centrum.

 
Dan komt na weer een flink aantal haltes het eindpunt in zicht. Hier ligt simpelweg een enkel spoortje langs het tramperron. Alle trams hebben een twee-richtings-uitvoering. Ook keren lang niet alle trams hier; er zijn onderweg diverse tussen-eindpunten.
Dan komt na weer een flink aantal haltes het eindpunt in zicht. Hier ligt simpelweg een enkel spoortje langs het tramperron. Alle trams hebben een twee-richtings-uitvoering. Ook keren lang niet alle trams hier; er zijn onderweg diverse tussen-eindpunten.