Sporen uit het verleden 14: de IJzeren Rijn

10 juni 2015

Verslag spoorzoeken IJzeren Rijn

Ronald Bokhove

Als het aan de weergoden had gelegen waren we op 25 juli thuisgebleven, maar de ware spoorzoeker laat zich niet kennen en zo werd in groepsverband de zomerstorm van 2015 getrotseerd. Op 5 september was het beter weer, toch kregen we ook hier tijdens het wandelen in het Nederlands-Duitse grensgebied een tropische regenbui over ons heen. De IJzeren Rijn stond op het programma en die trok in totaal 86 belangstellenden. Het spoor lag er nog, maar ruim twintig jaar stilstand is ruim twintig jaar van achteruitgang en veel oprukkend groen. Toch kwamen we er te voet nog doorheen tussen grens en Vlodrop Station, een zeer geïsoleerd gelegen buurtschap dat zijn bestaan volledig aan de spoorwegen te danken heeft. Het heeft zelfs een eigen volkslied dat in de bus vanaf cd – dit al treft gij vlak bij U aan te Vlodrop Sta-ti-on – ten gehore werd gebracht.
Als het aan de Vereniging voor Innovatief Euregionaal railVervoer (VIEV) ligt, gaan de reizigerstreinen tussen Roermond en Dalheim binnenkort weer rijden. Om haar pleidooi kracht bij te zetten wordt op 3 oktober met een railvoertuig een paar slagen van een kilometer tussen Vlodrop en Dalheim afgelegd. Enkele actieve leden van de vereniging gaven tijdens de herhalingsexcursie een toelichting op de plannen. De smalspoorlijn van het klooster Sankt Ludwig is écht geschiedenis, maar de restanten zijn nog zichtbaar. Toch wordt het ook hier minder: de overblijfselen van de toegangspoort bleken tussen de eerste en de tweede excursie te zijn verdwenen. Vincent Freriks kent de geschiedenis van de IJzeren Rijn als geen ander en hij was het dan ook die in de bus vertelde over de grote betekenis van de lijn voor de Eerste Wereldoorlog als corridorverbinding tussen België en Duitsland.

De dag begon in Eindhoven, ooit het beginstation van de internationale spoorlijn naar Valkenswaard, Hasselt en Luik. De overgebleven bebouwing aan onze zijde van de grens beperkt zich tot een wachtpost in Eindhoven, maar het stationskoffiehuis in Waalre vergoedt veel. Hier herleeft de spoorweggeschiedenis: wanden vol met foto’s en andere aanwijzingen dat vroeger een trein passeerde.
In de bosrijke omgeving is het oude tracé nu als wandelpad in gebruik, maar niet lang meer – de transitie naar fietspad is in volle gang. Neerpelt was ooit een knooppunt van importantie, daarna jarenlang eindpunt voor de dienst uit Antwerpen en sinds kort weer doorgangsstation nu de treinen doorrijden naar Hamont op nog geen kilometer van de Nederlandse grens. Het doortrekken van de verbinding naar Weert lijkt een kwestie van tijd. En bij zo’n grensrit valt op dat in België heel wat meer aandacht aan het spoorse verleden wordt geschonken dan bij ons: informatiepanelen in Neerpelt, een spoorwegpark en een tentoonstelling op doek in Hamont waaruit de geschiedenis van dit grensstation valt te halen. Wie het perronnetje nu ziet liggen, kan zich nauwelijks voorstellen dat hier in hoogtijdagen 120 mensen hun boterham verdienden… Het was weer leuk en leerzaam. Volgend jaar gaan we naar het noorden, want dan is de NTM aan de beurt.

Bekijk hier de tekst van het volkslied van Vlodrop-Station

Aanschouw en beluister Piet en Mariet en het volkslied van Vlodrop-Station (vanaf 1:09)

Klik hier voor de website van de VIEV met informatie over de ritten op 3 oktober 2015

Wachtpost 38 in Eindhoven is een van de weinige overblijfselen van de spoorlijn naar Neerpelt en ligt in de na-oorlogse nieuwbouw, 5 september 2015. Foto: Ronald Bokhove.

Snoeiwerk als voorbereiding op de aanleg van een fietspad op het tracé van het spoor bij Aalst-Waalre, 5 september 2015. Foto: Ronald Bokhove.

Twee driewagenstellen ICM op weg naar Weert hebben zojuist de Maasbruggen bij Buggenum verlaten, 25 juli 2015. Foto: Ronald Bokhove.

Wandelen op de Nederland-Duitse grens tussen Dalheim en Vlodrop op 5 september 2015. Foto: Ronald Bokhove

Foto van de eerste excursiegroep op 25 juli 2015 bij de overweg in Vlodrop-Station. Foto: Ronald Bokhove.

Foto van de tweede excursiegroep op 5 september op het emplacement van Herkenbosch. Foto: Ronald Bokhove.