Nog even dit… – december 2018

Nieuws & korte berichten

Utrecht Spoorstad

In het Utrechts Archief is onlangs de tentoonstelling “Utrecht Spoorstad” ge­opend. Hierin wordt aandacht besteed aan de geschiedenis van het spoor in de stad Utrecht. Deze geschiedenis begon 175 jaar geleden met de opening van de spoorlijn Amsterdam-Utrecht. Op 6 december 1843 reed de eerste stoom­locomotief de stad binnen. Sindsdien is Utrecht uitgegroeid tot dé spoorstad van Nederland, met het drukste station van het land, het hoofdkantoor van de NS, het Spoorwegmuseum, iconische gebouwen als De Inktpot en de nationale spoor­weg­archieven die het Utrechts Archief bewaart.

De tentoonstelling Utrecht Spoorstad is t/m 6 juli 2019 te zien in het Utrechts Archief, Hamburgerstraat 28, Utrecht. Geopend dinsdag t/m vrijdag van 10.00-17.00 uur, in het weekend van 12.30-17.00 uur. Gesloten op 1 januari 2019. De toegang is gratis. www.hetutrechtsarchief.nl

Klik hier als deze film niet op jouw apparaat wil starten

Wandelen en fietsen langs spoorweg­erfgoed

De tentoonstelling “Utrecht Spoorstad” werd op 14 december 2018 geopend door de Utrechtse wethouder Lot van Hooijdonk. Zij kreeg bij die gelegenheid twee boeken uitgereikt: “Amsterdam – Utrecht” (zie de boekbespreking in het vorige nummer) en het eveneens nieuwe boek “175 jaar Utrecht Spoorstad” door Kees Volkers.

Kees Volkers is historisch geograaf. Hij heeft tientallen boeken en gidsen op zijn naam staan. In dit nieuwe boek heeft hij een wandelroute en een fietsroute uitgezet langs de vele spoorgerelateerde beziens­waardigheden die Utrecht telt. Het boek is uitgegeven in samenwerking met het Utrechts Archief en is onder andere daar te koop.

“175 jaar Utrecht Spoorstad. Wandelen en fietsen langs spoorwegerfgoed” door Kees Volkers, Stokerkade cultuurhistorische uitgeverij. ISBN 9789079156467. Prijs € 12,50. www.stokerkade.nl


Tot het rode licht gedoofd is

Bij uitgeverij WBOOKS verscheen onlangs het boek “Tot het rode licht gedoofd is”. Dit is een visuele geschiedenis van een verdwijnend fenomeen: de spoorweg­overgang. Dit boek laat in schitterende foto’s een groot aantal spoorweg­overgangen de revue passeren, van eind 19e eeuw tot heden. Van drukke overwegen in de grote stad, boeiende ontmoetingsplaatsen van trein- en wegverkeer en daarmee unieke tijds­beelden, tot afgelegen overweggetjes op platteland, waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. Maar hoe lang zal dat nog duren?

“Tot het rode licht gedoofd is” is ge­schreven door Carel van Gestel. Aantal pagina’s 168. Formaat 21 x 28 cm. Gebonden uitvoering. Circa 250 afbeeldingen in kleur en zwart-wit. ISBN 9789462582705. Prijs € 29,95. NVBS-leden kunnen ook terecht in de winkel of de webshop van de NVBS. 


Railtheater Amsterdam

Railtheater Amsterdam (RTA) organiseert film- en dia-avonden. Meestal in de eigen locatie in Amsterdam, soms ook bij de NVBS.

Op donderdag 10 januari 2019 presenteert het RTA het programma “2018 op rails”. In dit digitale jaaroverzicht worden vele nieuwsfeiten getoond bij binnen- en buitenlandse spoor- en trambedrijven uit de periode 1 december 2017 t/m 31 december 2018.

Slotermeerschool, Burgemeester Fockstraat 85, Amsterdam. Zaal open 19.40 uur, aanvang 20.00 uur. Toegang € 4,50. www.railtheater.nl


Jubileum Rail Away

Het EO-programma Rail Away is aan zijn 200e aflevering toe. Aan dit jubileum wordt in januari twee weken aandacht besteed: van maandag 7 t/m vrijdag 18 januari 2019 is er elke avond een uitzending, waaronder twee nieuwe afleveringen.

Op vrijdag 11 januari wordt aflevering 200 uitgezonden. Hierin komt alles samen waar Rail Away al ruim 20 jaar voor staat: milieuvriendelijk reizen per trein door prachtige landschappen en pittoreske plaatsjes, ondersteund door sfeervolle muziek en een rustgevende stem. Kortom: slow-tv in optima forma!

Koning der bergen

Aflevering 200 komt vanuit hét treinenland bij uitstek: Zwitserland. De jubileum­uitzending gaat van start met een stoomlocomotief op het Furka-bergmassief, waardoor vervlogen tijden herleven. De wereldberoemde ‘Glacier Express’ biedt een prachtig zicht op de Zwitserse bergwereld en rijdt vlak langs de grootste ijsmassa van de Alpen, die maar liefst 23 kilometer lang is. Vanuit Zermatt gaat de kijker langs dichte bossen en alpenweiden naar een spectaculaire hoogte van 3089 meter. Eenmaal boven weet de reiziger zich omringd door 29 toppen van meer dan 4000 meter hoog, met natuurlijk het uitzicht op de ‘koning der bergen’: de Matterhorn.

Nachtelijke special

Als feestelijk eerbetoon zendt de EO in de nacht van 11 op 12 januari de hele nacht Rail Away uit. Tijdens deze nacht doorkruist de kijker per trein de wereld­kaart met van elk continent twee afleveringen uit een recent of ver verleden, en uit Europa zelfs vijf.

Tramway du Mont-Blanc. Foto: EO.

Sneeuwaflevering

Ook op 18 januari wordt er een nieuwe, speciale sneeuwaflevering van Rail Away uitgezonden. In deze aflevering doorkruisen we het departement Haut-Savoie in Frankrijk. Een klein tandradbaantje reist dwars door een besneeuwde bergwereld en dichte naaldbossen richting de Mont-Blanc.

Rail Away, van maandag 7 t/m vrijdag 18 januari 2019 op NPO2 vanaf 19.50 uur. Lees ook het interview met Gerben van Ommen, een van de makers van Rail Away. 


Spoorbaan naar startbaan

Trein en vliegtuig op spoorwegaffiches

In de loop van de 20e eeuw werden trein en vliegtuig concurrenten, maar ze vulden elkaar ook aan. Europese spoorweg- en luchtvaartmaatschappijen promootten samen de trein als ideaal vervoermiddel naar het vliegveld. Ze gaven gecombi­neerde tickets uit, maar in de praktijk was vaak nog een busverbinding nodig tussen station en luchthaven.

Op affiches en in reclames werden beelden gebruikt van spoorbanen als startbaan, vliegende treinen en nauw samen­werkend spoor- en vliegpersoneel. Deze gingen vergezeld van gevleugelde slogans als Air-Fer, Train to Plane, Rail & Fly en Zug zum Flug. Eind 20e eeuw werd het ideaal­beeld van geïntegreerd vervoer grotendeels werke­lijkheid. Lees het hele verhaal in retours (Arjan den Boer, december 2018).


Spoorraadsel

Het Spoorwegmuseum heeft of krijgt regelmatig vragen waarop het geen antwoord heeft. Het moet raar lopen als er binnen de NVBS niet iemand is die zo’n vraag wel kan beantwoor­den.

Dit object kreeg het museum van de NS. Het lag in een kast op station Amers­foort, zonder dat iemand daar nog wist wat het was. Heb jij een idee? Mail dit dan naar Tuur Verdonck, conservator Techniek en Spoorweginnovatie van het Spoorwegmuseum: t.verdonck@spoorwegmuseum.nl.

Het vorige spoorraadsel

Het spoorraadsel van de vorige keer betrof een betonnen object langs het spoor tussen Baarn en Hilversum. Alle mensen die hebben gereageerd, hadden het vermoeden dat het om een schuilhut gaat. Maar wat voor schuilhut? Sommigen denken dat het een militair object is: een hut om te schuilen tegen beschietingen. Een andere mogelijkheid die is geopperd, is dat het een hutje voor baanwerkers was om in te schaften. Het Spoorwegmuseum denkt genoeg aanwijzingen te hebben dat het gaat om een schuilhut uit de Tweede Wereldoorlog, gebouwd om spoorpersoneel te beschermen tegen beschietingen of bombardementen. Soort­gelijke hutjes zijn ook elders in het land ontdekt. Het enige wat nog ontbreekt, zijn documenten waarin over de bouw van dit soort hutjes wordt geschreven. Het museum hoopt daarover iets te vinden in de archieven van NS.


Skitreinen 2018-2019

Lange, bonte treinen met een oude locomotief ervoor: het skitreinen­seizoen is weer begonnen. Hieronder de dagen en tijden waarop je die door Nederland kunt zien rijden.

Alpen Express naar Zell am See

Vertrek: vrijdag 21 december 2018 t/m 15 maart 2019. Den Haag HS 17.42, Leiden 17.56, Haarlem 18.27, Amsterdam 18.59, Utrecht 19.36, Den Bosch 20.06, Eindhoven 20.31, Venlo 21.30. Terug in Nederland: zondag 30 december 2018 t/m 17 maart 2019. Venlo 7.38, Eindhoven 8.12, Den Bosch 8.42, Utrecht 9.13, Amsterdam 9.46, Haarlem 10.06, Leiden 10.29, Den Haag HS 10.42.

Krokus Express naar Bludenz en Schladming

Vertrek: zaterdag 16 februari en 23 februari 2019. Den Haag HS 5.57, Leiden 6.11, Haarlem 6.36, Amsterdam 7.02, Utrecht 7.33, Arnhem 8.15. Terug in Nederland: zaterdag 23 februari en 2 maart 2019. Arnhem 21.29, Utrecht 22.12, Amsterdam 22.47, Haarlem 23.07, Leiden 23.31, Den Haag HS 23.48.

Bron: www.treinreiswinkel.nl


En nog even dit…

Reacties van lezers, aanvullingen op eerdere artikelen, oproepen en leuke nieuwtjes. Dit zijn zaken die thuis­horen in “En nog even dit…”. Heb je ook iets te melden? Laat het ons weten!

Mail de redactie


Contact met de NVBS

Binnen de NVBS zijn veel mail­adressen in gebruik. Heb je een vraag of opmerking en weet je niet waar je die naartoe moet sturen? Mail dan naar info@nvbs.com.

NVBS op social media

De NVBS zit op Twitter en op Facebook.

NVBS Actueel: aanmelden, afmelden, wijzigen

Wie zich aanmeldt voor NVBS Actueel, krijgt automatisch een mail zodra er een nieuw nummer is verschenen. Om je aan te melden gebruik je deze link.

Wil je NVBS Actueel niet meer ontvangen, dan kun je je afmelden via de link die je onderaan elke mail aantreft. Hierna ontvang je geen mails meer van ons.

Wil je je mailadres wijzigen? Meld je dan af zoals hierboven beschreven. Daarna meld je je weer aan met je nieuwe mailadres.

Op initiatief van kennisnetwerk Railforum is een spooragenda opgezet: www.spooragenda.nl. Hierin worden bijeenkomsten vermeld die interessant zijn voor professionals en andere belang­stellenden in de spoorwereld. Ook de NVBS is bij deze agenda aan­gesloten.

Voor bijeenkomsten en evenementen in de hobbysfeer verwijzen we je naar de maandelijkse railagenda in NVBS Actueel.