Nog even dit… – september 2018

Stoomtreindagen SSN

De jaarlijkse stoomtreindagen van de SSN vinden plaats in het weekend van 6 en 7 oktober 2018. Er rijden pendel­treinen tussen Gouda en het depot van de SSN in Rotterdam. De VSM vaardigt een 23’er met rijtuigstam af. Activiteiten op het depot: stoomtractor en stoomwals onder stoom, stoomtrein voor de kleintjes, mini-Thomas de stoomtrein, zelf meebouwen aan de houten trein­baan, kinderschmink, grote stoom­modellen in beweging.

Openingstijden: van 10.00 tot 17.00 uur. Prijzen: volwassene € 15,00, kinderen t/m 12 jaar € 7,50, gezins­kaart (twee volwassen met twee kinderen) € 40,00. Gratis toegang voor SSN-donateurs. Kaartverkoop bij het stoomdepot van de SSN en op het stationsplein van Gouda, zijde gemeentehuis. Voor meer informatie zie www.stoomstichting.nl.

STS-passage door loc 65 018.
Foto: Nico Spilt.

Den Bosch onder Stoom

Zaterdag 29 september 2018 is de SSN actief tijdens Den Bosch onder Stoom. Er worden vijf pendelritten gereden tussen Den Bosch en Eindhoven. Liefhebbers kunnen ook meereizen op de heenweg (Rotterdam 7.08, Gouda 7.30, Utrecht 7.58) of de terugweg (Den Bosch 19.30, Utrecht 20.34, Gouda 21.26, Rotterdam 21.53). Meer informatie.


Railtheater Amsterdam

Railtheater Amsterdam (RTA) organiseert film- en dia-avonden. Meestal in Amsterdam, maar soms ook bij de NVBS. Het winter­seizoen bij RTA is onlangs weer begonnen. De komende weken zijn de volgende voorstellingen te zien:

  • Donderdag 11 oktober 2018. Van Bosporus naar Rode Zee. Verslag van een reis in oktober 2008 door Turkije, Syrië en Jordanië. Met film­beelden van John Tapking en foto’s van Ron Couvée.
  • Donderdag 18 oktober 2018. Spoorwegwerken in Zwitserland. Niet alleen aandacht voor techniek, maar ook beelden van fraaie treinen in het indrukwekkende bergland. Een presentatie door René Platjouw.

Locatie: SBO De Kans, Thomas van Aquinostraat 2, Amsterdam (Slotermeer). Zaal open 19.40 uur, aanvang 20.00 uur. Toegang € 4,50. Meer informatie.


Modelspoorbeurzen

Zeeuwse Trein Model Ruilbeurs

Op zaterdag 29 september 2018 vindt in Heinkenszand de Zeeuwse Trein Model Ruilbeurs plaats. Op deze beurs zijn de belangrijkste modeltreinschalen aanwezig, maar ook nostalgische blikken treinen en auto’s in diverse schalen. Congrescentrum “De Stenge”, Stengeplein 1, Heinkenszand. Openingstijden: 10.00 tot 15.30 uur. Toegang € 1,50, kinderen € 0,50. Inlichtingen: 0113-220493 of ztmr@zeelandnet.nl.

Modelspoorbeurs in Hoogeveen

Op zaterdag 27 oktober 2018 organiseert spoor- en modelbouwclub “de Stoom­fluit” een modelspoorbeurs in ontmoetingscentrum “De Vredehorst”, Zuid­woldiger­weg 32, Hoogeveen. Openingstijden: 10.00 tot 15.00 uur, Toegang € 3,00, kinderen t/m 12 jaar onder begeleiding gratis. www.smcdestoomfluit.nl


Middentunnel Utrecht

Hoera! 🎊 De gloednieuwe middentunnel op Utrecht Centraal is vanochtend weer geopend. De tunnel was toe aan een opknapbeurt en dat is helemaal gelukt: nieuwe wanden, vloeren en plafonds! 😄 Dit vierden we door heerlijke appeltjes 🍏 en bananen 🍌 aan de reizigers uit de delen.

Op 27 augustus 2018 stuurde ProRail dit juichende bericht de wereld in. En we moeten toegeven: de tunnel is keurig opnieuw betegeld. Gelukkig is ook de herinnering aan de oorspronkelijke tunnel bewaard gebleven: twee pilaren, met daartussen een afbeelding van een van de vroegere perrons. Deze afbeelding is gebaseerd op een foto van Kees van de Meene uit 1957, waarop een TEE-treinstel tijdens een proefrit is te zien.

Herinnering aan de vroegere tunnel.

Een andere versiering is wel uit de tunnel verdwenen. Daarop stonden drie Utrechtse bezienswaardigheden: het Nederlands Filmfestival, de Oude Gracht en het Spoorwegmuseum. De kop in het midden is van paus Adrianus VI, afkomstig uit Utrecht. Dat was de enige Nederlandse paus die er ooit is geweest, en dat dan ook nog maar heel kort: van 1522 tot 1523. Bovendien lag Utrecht toentertijd officieel in het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie, dus eigenlijk was Adrianus VI een Duitser. Hebben wij weer.

Utrechtse bezienswaardigheden en een paus. Foto’s: Nico Spilt.


Utrecht Vervoert

In de hal van het Stadskantoor van Utrecht is onlangs de tentoonstelling ‘Utrecht Vervoert’ geopend. Hierin wordt aan de hand van een aantal thema’s getoond hoe de stad Utrecht met mobiliteit omgaat. Een van die thema’s is natuurlijk de trein. Het Spoorwegmuseum heeft voor deze tentoonstelling een aantal modellen ter beschikking gesteld. ‘Utrecht Vervoert’ is t/m 7 maart 2019 te zien in het Stadskantoor. Dit kantoor staat direct naast het station Utrecht, bij de uitgang aan Jaarbeurszijde. Toegang gratis. Meer informatie.


InnoTrans

Van 18 t/m 21 september 2018 vond in Berlijn de grote tweejaarlijkse vakbeurs InnoTrans plaats. Op de publieksdagen 22 en 23 september konden spoorweg­belangstellenden en andere nieuwsgierigen zich vergapen aan het op het buitenterrein opgestelde materieel. In het oktobernummer van Op de Rails verschijnt een uitgebreid artikel over InnoTrans 2018.

Snel overstappen in Bad Bentheim, 17 september 2018. Foto: Sjoerd Bekhof.

Op 17 september 2018 reed vanuit Amsterdam een ‘snelle trein’ naar Berlijn, met aan boord Roger van Boxtel, Pier Eringa en andere bobo’s. Die trein zou er 27 minuten minder over moeten doen dan de normale intercity naar Berlijn door onderweg in Nederland eenvoudig alle stations over te slaan. Een defecte trein zorgde onderweg voor wat vertraging. Voor de reizigers die vanuit andere Nederlandse stations naar Berlijn wilden reizen, had NS een extra intercity naar Bentheim ingezet. Om de ‘snelle trein’ toch tijdig in Bad Bentheim te laten aankomen werd deze extra intercity in Oldenzaal aan de kant gezet. Door het overstappen kon de opgelopen vertraging niet worden ingehaald. Uiteindelijk arriveerde de IC-Berlin een kwartier te laat op z’n bestemming. Netto opbrengst van dit publiciteitsstuntje: 12 minuten.


České dráhy

In het vorige nummer stond een artikel over de spoorlijn van Tábor naar Bechyně in Tsjechië. Daarover rijden treinen van de České dráhy (Tsjechische spoorwegen). Maar hoe kort je České dráhy af? Die vraag kregen wij van een lezer die twijfelt over de afkorting die je in de hobbypers wel tegenkomt: Čd.

Hier hebben wij direct onze beste onderzoeksjournalist op gezet. Die kwam al snel met het antwoord: weliswaar schrijf je České dráhy met een hoofdletter Č en een kleine letter d, maar de officiële afkorting is ČD. Kijk maar op de site van de ČD (www.cd.cz) en kijk maar naar het logo. Twee hoofdletters dus, met op de C een haček.


Herfstrit in Zwitserland

Historische Herbstfahrt auf der Oberalpstrecke
Wie begin oktober in Zwitserland vertoeft, is misschien geïnteresseerd in een mooie rit van Andermatt naar Disentis/Mustér en terug. Deze rit wordt op zaterdag 6 oktober 2018 georganiseerd door de Verein MGBahn-Historic. Meer informatie op www.mgbahn-historic.ch.


Innovatiecongres

Donderdag 1 november 2018
Waterstofbussen, duurzame remises en zelfrijdende treinen? Ook in de ov- en spoorsector passeren tal van duurzame innovaties de revue. Tegelijkertijd zijn er de geluiden dat de ov- en spoorsector log en traag is en dat innovatie en ver­duurzaming lang duurt. Welke kritische succesfactoren kunnen we distilleren uit gerealiseerde duurzame innovaties? En hoe kunnen we iedereen motiveren om innoverende duurzaamheidsprojecten te realiseren? Dit zijn vragen die aan de orde komen tijdens het innovatiecongres van Jonge Veranderaars op donderdag 1 november 2018 in Utrecht. Meer informatie.


De laatste Duitse stoom in Nederland

In het vorige nummer behandelden we bij de zoekplaatjes een foto van twee Duitse stoomlocs in Hengelo. Hierin schreven we dat er voor het laatst in 1975 nog stoomlocs de grens overkwamen, met militaire treinen of goederentreinen.

Gerard van Vliet meldt uit eigen waarneming dat dit ook na 1975 nog wel gebeurde. Hij schrijft hierover: “Zelf ben ik op 7 mei 1976 met loc 042 168 uit Oldenzaal vertrokken richting Sennelager. Op 15 mei ben ik op loc 042 364 met een militaire trein teruggekomen in Oldenzaal. Tussen Bentheim en even voor Oldenzaal heb ik deze loc zelf gereden. Naar ik begrepen heb zijn ook na deze datum nog locs uit Rheine in Oldenzaal geweest voor militaire treinen.”

Oldenzaal, 7 mei 1976. DB-loc 042 168 voor een militair transport naar Sennelager. Foto: Gerard van Vliet.

Gerard vervolgt: “In mijn militaire diensttijd ben ik met veel oefeningen in Duitsland meegeweest. Ons cavalerie-eskadron oefende daar met rupsvoertuigen. Het was de kunst om als niet-rupsvoertuigchauffeur toch op de trein met rups­voertuigen mee te gaan in plaats van met de wegcolonne, maar dat is mij altijd gelukt. Voor mijn diensttijd ben ik vaak met tienertoer naar Rheine gegaan, je hoefde dan alleen maar een kaartje grens-Rheine te kopen, daarna met de bus naar het Bw (depot). Daar kon je de hele dag zijn en in de avond was ik dan weer met bijna de laatste trein terug in Rijswijk. Op het Bw probeerde ik altijd mee te rijden met rangerende locs, liefst tot aan het uitrijwissel, daar wachten op binnenkomend spul en dan weer mee terug het depot op. Omdat ik al een paar keer daar geweest was begon het personeel me te herkennen. Soms mocht ik proberen weg te rijden met de loc, tot ergens in de buurt van de oliebunker en aan de niet-kantoorkant uitstappen natuurlijk.”

“Verschillende keren kwam ik in mijn diensttijd machinisten tegen die de extra trein met stoom kwamen ophalen in Oldenzaal. Vrijwel altijd kon ik voorop meerijden, en werd ik ondanks het groene pak nog herkend uit mijn tiener­toer­tijd. Niet altijd had ik een camera bij me of lag die nog in het begeleidingsrijtuig. Op een keer op de terugweg van een oefening werd ik vroeg in de ochtend wakker in het begeleidingsrijtuig en hoorde ik weer een stoomloc voor de trein. Waarschijnlijk was deze al in Osnabrück ervoor gekomen want we zaten nog ver voor Rheine. In Salzbergen stopte de trein en ben ik naar voren gegaan om te vragen of ik weer voorop mee mocht rijden. Ook hier herkende de machinist mij. Ik kon bovenkomen op voorwaarde dat ik de loc tot Oldenzaal ‘reed’. Dat heb ik dus maar gedaan. Het was trouwens wel wat anders dan als losse loc wegrijden: het kostte mij duidelijk moeite de lange trein weg te krijgen, maar met behulp van de breedgrijnzende machinist is het toch gelukt. Bij het inrijwissel van Oldenzaal is hij weer op zijn eigen plek gaan zitten. Deze verplaatsingen per trein hebben mijn diensttijd toch nog een beetje leuk gemaakt.”

Gerard van Vliet als machinist op loc 042 364, onderweg van Salzbergen naar Oldenzaal op 15 mei 1976.


Boeken wisselen

Lekker lezen doe je in de trein. Maar wat doe je als je je boek uit hebt? Dan wissel je het gewoon om. Je zet je boek in een boekenkast en pakt vervolgens een boek dat een andere treinreiziger daar heeft achtergelaten. Een sympathiek systeem, dat je op steeds meer plaatsen aantreft.

Zo heb je op Utrecht Centraal de Stationsboekwissel. Die is onlangs geopend, als opvolger van de populaire Boekspot in Hoog Catharijne. Die moest wegens een verbouwing begin van dit jaar verdwijnen. De Stationsboekwissel (een grote kast) vind je op het balkon in de stationshal, naast Bistrot Utrecht Centraal.

Een ander initiatief is Bibliotheek op het station. Ook die richt zich op de vaak haastige treinforens. Er zijn er nu twee: in Haarlem op het middenperron en in Rotterdam bij de Stationshuiskamer. Verder zijn er inmiddels Boekspots gesignaleerd op de stations in Houten, Culemborg en Deurne. Dit zijn boeken­kasten die je ook vindt in andere openbare ruimten, zoals scholen, theaters, verzorgingshuizen en horeca. www.bibliotheekophetstation.nl


Spoorkrekel komt

Nieuw in Nederland: de spoorkrekel. Op een zomeravond liep insectendeskundige Jaap Bouwman toevallig langs het spoor bij station Ede-Wageningen, toen hij een vreemd krekelgeluid hoorde. Na wat speurwerk bleek het te gaan om de Eumodicogryllus bordigalensis, een Zuideuropese krekelsoort die nog geen Nederlandse naam had. Daarom is-ie maar de spoorkrekel genoemd.

We kenden natuurlijk al de neef van de spoorkrekel: het locomotiefje, ofwel de Chrothippus apricarius.


Spoorbuffel gaat

Verdwenen uit Nederland: de spoorbuffel. Maar gelukkig niet helemaal. Op 29 augustus 2018 werd de laatste Buffel (DM’90 3426) overgebracht naar het Spoorwegmuseum. Hiermee kwam een eind aan het dieseltijdperk bij de Nederlandse Spoorwegen. De rit van Blerick naar het museum werd gereden door Bernd-Jan Kraan. Hier nam Peter-Paul de Winter het treinstel officieel in ontvangst van NS. In dit filmpje vertelt hij hoe blij het museum met dit treinstel is, en ook dat het zeker de bedoeling is dat ermee gereden blijft worden.

Klik hier als het filmpje op jouw scherm niet wil openen.


En nog even dit…

Reacties van lezers, aanvullingen op eerdere artikelen, oproepen en leuke nieuwtjes. Dit zijn zaken die thuis­horen in “En nog even dit…”. Heb je ook iets te melden? Laat het ons weten!


Contact met de NVBS

Binnen de NVBS zijn veel mail­adressen in gebruik. Heb je een vraag of opmerking en weet je niet waar je die naartoe moet sturen? Mail dan naar info@nvbs.com.

NVBS op Twitter en Facebook

De NVBS zit ook op Twitter en op Facebook.

De NVBS zoekt vrijwilligers

De NVBS is een vereniging die veel activiteiten ontplooit. Dit is alleen mogelijk dankzij de vele vrijwilligers. Misschien is vrijwilligers­werk voor de NVBS ook iets voor jou? Er zijn diverse vacatures.

NVBS Actueel: aanmelden, afmelden, wijzigen

Wie zich aanmeldt voor NVBS Actueel, krijgt automatisch een mail zodra er een nieuw nummer is verschenen. Om je aan te melden gebruik je deze link.

Wil je NVBS Actueel niet meer ontvangen, dan kun je je afmelden via de link die je onderaan elke mail aantreft. Hierna ontvang je geen mails meer van ons.

Wil je je mailadres wijzigen? Meld je dan af zoals hierboven beschreven. Daarna meld je je weer aan met je nieuwe mailadres.


Redactie Op de Rails zoekt versterking

Iedere maand verschijnt ons blad Op de Rails met nieuws en artikelen over railvervoer in binnen- en buitenland en met nieuws van onze vereniging. Dit tijdschrift wordt samengesteld en opgemaakt door de redactie, die iedere maand weer trots mag zijn op de nieuwe uitgave wanneer die op tijd bij alle leden in de brievenbus valt.

Ter versterking van de redactie zoeken wij voor het samenstellen en opmaken van Op de Rails ent­hou­sia­ste (assistent-)redacteuren voor een of meer van de volgende taken:

  • het opmaken van (delen van) Op de Rails binnen de style­sheets;
  • het redigeren van teksten;
  • het zoeken en/of bewerken van geschikte afbeeldingen;
  • overleggen met en begeleiden van de auteur(s);
  • eventueel ook zelf artikelen schrijven in een bepaald deel­gebied van het railvervoer (spoor of tram, binnen- of buitenland) of delen van de nieuwsrubriek verzorgen;
  • het doorvoeren van correcties, zowel taalkundig als vorm­geving­technisch;
  • het deelnemen aan de maan­de­lijkse redactievergadering (meestal in Amersfoort).

Wat heb je voor deze functie nodig:

  • ervaring met het opmaken van tijdschriften is een pluspunt;
  • kennis van programma’s als Indesign en Photoshop is makkelijk, maar wij investeren zo nodig in de opleiding voor deze programma’s;
  • in het bezit van een krachtige computer;
  • een goede beheersing van de Nederlandse taal;
  • een flexibele en dienstbare instelling;
  • tactvol kunnen optreden;
  • kritisch zijn, maar ook tegen opbouwende kritiek kunnen;
  • affiniteit met railvervoer – het hebben van goede contacten bij relevante partijen kan van belang zijn – en het kunnen duiden van ontwikkelingen;
  • lid van de NVBS of bereid dat te worden.

Het redactiewerk is vrijwilligerswerk, maar niet vrijblijvend: voor het maken van het tijdschrift gelden harde deadlines. De werkzaamheden worden in onderling overleg verricht. Kosten voor het reizen worden op basis van de tarieven van openbaar vervoer (tweede klasse) vergoed.

Interesse in deze uitdagende functie binnen onze vereniging? Stuur dan een email naar de voorzitter van de NVBS: g.nieuwenhuis8@upcmail.nl.