Ronald Bokhove en Han Duijve
Foto's van Thijs Bennis zijn genomen tijdens Reis A en de foto's van Jeroen Broekhuijse zijn van reis B.
Op een onbeduidend Zweeds station is het op zaterdag 27 mei 2006 een drukte van belang als twee extra treinen
geruime tijd langs het perron staan. Het geeft de deelnemers aan de beide Oostzee-reizen de gelegenheid bij
te praten en de inwendige mens te versterken. De ontmoeting in het aan de Finse grens gelegen Haparanda is
niet slechts bedoeld voor de gezelligheid, het spaart ook twee ledigmaterieelritten uit omdat de
excursietreinen weer gevuld terugkeren naar Luleå respectievelijk Oulu. Terwijl groep A (36 deelnemers) van
Finland naar Zweden treint, reist groep B (45 deelnemers) in tegengestelde richting. De Zweedse tractie
bestaat uit een diesellocomotief T44 met drie rijtuigen, terwijl op het Finse breedspoor twee gekoppelde
dieselmotorwagens Dm7 voor ons worden ingezet. De motorwagens brengen beide groepen tot over de poolcirkel
naar Kelloselkä, niet ver van de Russische grens. Het baanvak is bedreigd, dus het zou wel eens de laatste
keer geweest kunnen zijn… In Noord-Zweden wordt nog meer materieel gehuurd; met een elektrisch
tweewagenstel X21 gaat het van Stockholm naar Luleå en na een dag rust met de andere groep weer terug naar
Gävle, waarbij een aantal dwarsverbindingen naar de kust wordt meegenomen. Reizigersvervoer vindt op de
noord-zuidlijn nauwelijks plaats: er rijden slechts twee doorgaande nachttreinen. Wel krijgt het
goederenvervoer hier ruim baan; menigmaal moet onze trein dan ook aan de kant voor een kruising. De natuur
in het hoge noorden is overweldigend, maar na een paar dagen van bossen en meren, nog meer bossen en nog
meer meren raakt zelfs de ware liefhebber enigszins verzadigd.
Tram 411 (bekend van de lightrailverbinding Gouda – Waddinxveen) op het eindpunt Nockeby in de Zweedse
hoofdstad Stockholm, 19 mei 2006.
Foto: Thijs Bennis.
De voor velen eerste kennismaking met de Finse spoorwegen bevalt prima; er zijn de laatste jaren omvangrijke
moderniseringen doorgevoerd; de treinen zijn er bovendien snel en comfortabel. Ook in een dubbeldekker is
de klant koning en de restauratieve voorzieningen zijn er uitstekend, wat de A-reizigers ervaren tijdens
een gezamenlijke maaltijd in de intercity tussen Riihimäki en Joensuu. Ook in het zuiden van Finland worden
treinen gehuurd, zij het hier voor dagexcursies. Vanuit de hoofdstad Helsinki rijdt een enkele Dm7 naar het
historische Porvoo (hier brandt de kerk tussen het bezoek van beide groepen uit!) en stoom voert de
boventoon op de enige nog bestaande smalspoorlijn (750 mm) tussen Humppila en Minkiö. In Helsinki wordt het
omvangrijke tramnet met twee gehuurde trams verkend. Scandinavië telt vele railmusea, waarvan een aantal
al of niet in groepsverband wordt bezocht. We noemen de nationale spoorwegmusea van Denemarken (Odense),
Zweden (Gävle) en Finland (Hyvinkää), de trammusea van Stockholm en Helsinki en als buitenbeentje het
Noord-Zweedse spoorwegmuseum van Karlsvik, dat volledig is gewijd aan het omvangrijke ertsvervoer in deze
streek.
Tram 12 rijdt als excursietrein op de in het weekeinde niet bediende lus van lijn 1/1a tussen eindpunt Käpylä
en Itä-Pasila, 21 mei 2006.
Foto: Thijs Bennis.
De reisvarianten A en B zijn niet geheel identiek. Reis A bevat een overtocht per boot van Stockholm naar
Turku en een rondvaart in het merengebied van Kuopio. Op de weg terug wordt met een aantal omzwervingen
Zuid-Zweden doorkruist en wordt in Malmö op het museumtramnet gedurende twee uur een heuse
twintigminutendienst opgezet met twee historische voertuigen. Op de laatste reisdag blijkt het treinverkeer
in een deel van Jutland vanwege een aanrijding gestremd, zodat we zijn aangewezen op busvervoer. De Deense
Spoorwegen hebben hun zaakjes echter goed voor elkaar en zo zitten we bij aankomst in Flensburg een half
uur voor op schema! Terwijl groep A Pinksteren benut om thuis alle indrukken te verwerken, brengt groep B
een lang weekeinde door in Sint Petersburg dat in stijl met een extra stoomtrein wordt bereikt. In Ruslands
tweede stad is vrije tijd voorhanden – de Hermitage is in trek – en wordt een deel van het enorme tramnet
met historische materieel bereden. Natuurlijk worden ook het spoorwegmuseum en het zomerpaleis van de
tsaar even buiten de stad niet overgeslagen. Een nachtrit naar de Wit-Russische hoofdstad Minsk wordt
gevolgd door een tramrondrit met de enige aldaar aanwezige gelede lagevloertram, bestuurd door de chef
techniek en begeleid door de directeur van het trambedrijf.
Op de niet meer door reguliere treinen gebruikte zijlijn tussen Olli en Porvoo rijdt motorwagen Dm7 4211 door
het station van Hinthaara, 22 mei 2006.
Foto: Thijs Bennis.
Ook de kinderspoorlijn mag zich in een warme belangstelling verheugen. Het is verrassend te merken dat in de
laatste dictatuur van Europa het bezoek gladjes en ongedwongen verloopt. Tot slot wordt tussen Minsk en
Düsseldorf bijna 24 uur in een Russische slaapwagen doorgebracht, alvorens tijdens de overstap en in alle
vroegte een ontbijtje wordt genuttigd. Als twee uur later het gezelschap in Venlo arriveert, behoren twee
geslaagde Oostzee-reizen tot het verleden.
De in hout opgetrokken Orthodoxe Sint Nicolaaskerk is één van de grootste attracties van Joensuu, 24 mei 2006.
Foto: Thijs Bennis.
De motorwagens Dm7 4142 en 4204 staan in het boven de poolcirkel gelegen station van Kemijärvi te wachten op
vertrek, 26 mei 2006.
Foto: Thijs Bennis.
Avondexcursie met X21 in de haven van het Zweedse Luleå, 27 mei 2006.
Foto: Thijs Bennis.
Sfeervolle opname van de houten wijk van Gävle, 30 mei 2006.
Foto: Thijs Bennis.
Onderweg naar Kalmar passeren we in Hultsfred een smalspoormotorwagen (891 mm) van de Tjustbygdens
Järnvägsförening, 31 mei 2006.
Foto: Thijs Bennis.
Voorjaar in Malmö, tramexcursie in het Malmöhus-park, 2 juni 2006.
Foto: Thijs Bennis.
Een ontmoeting tussen 3 treinstellen in Gävle, met links ons museumtreinstel.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
Een mooie fotostop bij de brug ver de Angermanhälven.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
In de haven van Lulea ontmoeten we een imposante ertstrein.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
De excursietrein op weg naar Haparanda……... Foto:
Jeroen Broekhuijse.
……waar groep A en B elkaar ontmoeten.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
Normaal- en breedspoor ontstrengelen zich……….
Foto: Jeroen Broekhuijse.
In het station van Haparanda.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
Verder gaat het echt niet. Kelloselka.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
Goederentrein met personenverkeer op de enige resterende smalspoorlijn van Finland tussen Jokioinen
en Humppila.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
De B-groep heeft het geluk in Hinthaara een stoomtrein te ontmoeten.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
De P36 0032 brengt ons van Vyborg naar St.Petersburg.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
De excursietram in hartje St. Petersburg.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
In het spoorwegmuseum van St.Petersburg was o.a. dit gedrocht te bekijken.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
De enige lagevloertram van Minsk lijkt zo heel gewoon.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
De Tu7A 2782 is de trekkracht op de kinderspoorlijn in Minsk.
Foto: Jeroen Broekhuijse.
