| |
Excursies
NVBS Excursies
Aankondigingen
Overige Verslagen 2002
|
|
Verslag reis Baltische Staten (21 juni 2002)
Paul Muré
Een bezoek aan Estland, Letland en Litouwen staat bij
veel NVBS’ers kennelijk hoog op het verlanglijstje, want de 16-daagse SNE-reis naar deze landen trekt
uiteindelijk meer dan 80 deelnemers. Dat grote aantal maakt het nodig dat de reis dubbel wordt
uitgevoerd, waarbij de tweede groep een week later op pad gaat. Op 21 juni vertrekken aldus de eerste
deelnemers richting Polen, waarbij de keus bestaat om via Berlijn en de ‘Ostbahn’ of (deels ’s nachts)
via Kutno en Torún te reizen. Op 23 juni treffen beide groepen elkaar in Elblag. Na een verkenning van
het trambedrijf wordt de reis voortgezet naar de Russische enclave Kaliningrad, waar de vrije middag
naar eigen inzicht wordt besteed.
Een Düwag tram uit Mainz is nu te vinden in Elblag.
(Foto: Paul Muré)
Aldaar is er de volgende morgen de kennismaking met de ‘Dzherelo’-trein, de Oekraïense hoteltrein,
die de komende 9 dagen ons thuis zal zijn. Voor velen is het een weerzien met goede bekenden onder het
vele personeel, voor een enkeling misschien toch even wennen. De ontvangst op het emplacement van
Kaliningrad is in elk geval feestelijk en gaat gepaard met een eerste optreden van het
‘Dzherelo’-muziekgezelschap, dat ‘s avonds na het diner wordt voortgezet. Wie had ooit gedacht dat
NVBS-leden nog eens op een emplacement in de voormalige Sovjet-Unie tussen de rijtuigen stonden te
dansen? Een tafereel dat zich de volgende avonden - al dan niet rijdend - in het salonrijtuig zal
herhalen.
Een Tatra KT4 in de straten van Kaliningrad.
(Foto: Paul Muré)
Intussen is dan de rondreis door de Baltische landen begonnen. Via Klaipeda, Liepaja, en Riga bereiken
we in Tallinn het noordelijkste punt en zakken via een oostelijker route, langs de smalspoorlijn Gulbene
– Alüksne, Daugavpils en tot slot Vilnius weer naar het zuiden af.
De groepen krijgen een muzikaal ontvangst bij aankomst door Dzherelo in Kaliningrad.
(Foto: Paul Muré)
De spoorwegen zijn in deze streken nog overduidelijk ‘Russisch’ van karakter, maar vormen qua
exploitatie geen samenhangend net meer. Het reizigersvervoer beperkt zich tot enkele langeafstandstreinen,
die voornamelijk de verbinding met de voormalige Sovjet-Unie onderhouden. Daarnaast is er in de drie
hoofdsteden Tallinn, Riga en Vilnius een elektrisch voorstadsnet en worden met dieseltractie nog enkele
lokale diensten onderhouden. Het overige interlokale vervoer vindt thans per bus plaats. Ons uitstapje
vanuit Liepaja naar Ventspils gaat daarom ook over de weg. Daarentegen is het goederenvervoer nog
omvangrijk, vooral het transport naar de havensteden.
PKP loc SU45 191 vertrekt uit Kaliningrad naar Braniewo, 24-6-2002.
(Foto: Han Duijve)
Op tramgebied lijdt Kaliningrad duidelijk onder een gebrek aan middelen om versleten spoor en materieel
te vervangen. Tallinn staat aan de top, met perfect onderhouden materieel en een fraaie huisstijl.
Riga heeft het grootste net, met als bijzonderheid trolley-exploitatie en soms merkwaardige werktrams.
De kleine bedrijven van Liepaja (één lijn) en Daugavpils (drie lijnen) zijn vooral interessant vanwege
de enkelsporige trajecten, vaak door straten met houten huizen en - in Daugavpils – de exploitatie met
Riga-trams, eveneens met trolleystang. In de andere steden rijdt Tatra-materieel.
In Litouwen werd onze trein getrokken door LG-loc M62 1231, Siauliai, 26-6-2002.
(Foto: Han Duijve)
Qua sfeer zijn de Baltische landen zeer afwisselend. In Sovetsk (in de Duitse tijd Tilsit geheten)
worden we losgelaten in een stadje waar je je zó in de vijftiger jaren waant: verstilde straten met
soms fraaie oude bebouwing en grote bomen, vrijwel geen verkeer, een rustig plein (met Lenin nog op
zijn sokkel!) en hier en daar wat straathandel. Een wandeling vanaf het station van Klaipeda voert
door woonstraten naar een centrum met gerestaureerde vakwerkhuisjes. Is dit Denemarken of Noord-Duitsland?
Er passeert een donkerrode ex-Amsterdamse stadsbus, je ziet Litouwse opschriften, iedereen spreekt
Russisch, maar je kunt er prima met Engels terecht als je iets vraagt. In de trein keren we terug in
Oekraïense sferen. Steeds weer rijst de vraag of we nu in het Westen of het Oosten van Europa zijn,
en vooral in welk land!
De stationsweg van Liepaja, de op twee na belangrijkste stad van Letland,
ademt geen grootstedelijk
sfeer.
(Foto: Paul Muré)
De vele grenspassages worden een vast ritueel, dat uiteindelijk met ‘ieder in zijn eigen hok’ het
beste blijkt te werken: de douane werpt een blik in de coupé, de douanehond snuffelt wat onder de
banken, de paspoorten worden gestempeld en tot besluit vindt men het allemaal wel goed.
Het restauratierijtuig van de hoteltrein.
(Foto: Paul Muré)
In Liepaja vinden we straten met kinderhoofdjes en houten huizen. De in felle reclame-kleuren gestoken
trams detoneren enigszins. Het station is prachtig opgeknapt, maar…er komt geen enkele reizigerstrein
meer! De middagexcursie langs de kust naar Ventspils gaat per bus naar een openluchtmuseum met
smalspoor-stoomtrein.
TTP Riga Sproeiwagen 4-301, 11. Novembra krastmala, 29-6-2002.
(Foto: Han Duijve)
Het dagelijkse optreden van het ‘Dzherelo’-muziekgroepje loopt al weer op een eind als de trein rond
middernacht in Riga aankomt, waar het voorstadsstation Zemitani onze basis wordt. De Letse hoofdstad
is een belangrijke haven- en industriestad. Natuurlijk bezoeken we de grote fabriek van spoorwegmaterieel
RVR. De stoffige hallen getuigen van de diepe economische crisis en liggen bezaaid met onderdelen.
Toch probeert men de draad weer op te pakken, deels met revisie, deels met nieuwbouw. Bij het locdepot
van Riga biedt vooral de voetbrug een imposant uitzicht: lange goederentreinen worden geheuveld op het
rangeerterrein en grote diesellocs rijden af en aan. Dit is nog een écht spoorwegbedrijf!
In Riga werd een korte excursie gemaakt met de twee-asser 1901,
Brivibas iela, 29-6-2002.
(Foto: Han Duijve)
Een dag later doet de enorme regenval in Tallinn menigeen besluiten eerst maar een treinritje te gaan
maken. De keurig volgens Europese richtlijnen geprivatiseerde spoorwegen van Estland geven wellicht een
beeld van wat ons nog te wachten staat: aparte loketten voor elke treinsoort en een versnipperde
informatievoorziening. De conductrice in de trein verkoopt veel goedkopere kaartjes, maar de
trambestuurder veel duurdere dan in de voorverkoop…
De bekende materieelfabriek in Riga kent nog maar weinig activiteit.
(Foto: Paul Muré)
Als de regen ophoudt is Tallinn een prachtige stad, met een schitterend gerestaureerd centrum. Terug
in Letland wordt de smalspoorlijn van Gulbene naar Alüksne bereden. Deze staat in zijn geheel op de
monumentenlijst, is nu eigendom van de gemeenten, maar wordt ook normaal geëxploiteerd. Onze extra
trein vergt kennelijk wat veel van de dieselloc, want er vormt zich een wat angstaanjagende steekvlam
van brandende olie in de uitlaat.
De loopbrug biedt een uitstekend uitzicht op een rangerende
dubbellok van het type 2Te10 in Riga.
(Foto: Paul Muré)
De beperkte tijd in Daugavpils wordt zo effectief mogelijk benut om in razend tempo een indruk van
het trambedrijf te krijgen. Direct daarna volgt het afscheidsdiner en de afscheidsavond van het
personeel van onze trein. Ook nu weer heeft het gehele ‘Dzherelo’-team bijzonder zijn best gedaan om
er een prachtige reis van te maken en is er alle reden voor een laatste feestje.
TTTK (Tallinn) Emr 123 met lage vloer middendeel, Tondi, 30-6-2002.
(Foto: Han Duijve)
Als we op 3 juli in Vilnius ietwat weemoedig de ‘eigen’ trein verlaten, is de tweede groep al onderweg
naar Kaliningrad, waar zij de volgende dag ‘inschepen’ voor de tweede ronde. Wij reizen terug naar Polen
en beleven, naast lange stukken sporen, nog één hoogtepunt: de rit met stoom over de smalspoorlijnen
vanuit Elk. Ten slotte keren we vol bijzondere indrukken van deze ‘nieuwe’ Europese landen via
Warschau en Berlijn op 6 juli terug naar Nederland.
EER/ER Dmr DR1A-226 en Emr’s ER1B-2306, ER2-2202 en ER1B-2312,
Tallinn, 30-6-2002.
(Foto: Han Duijve)
Klik hier voor
een ander verslag van Ernst van Gulden
EER/ER Dmr DR1A-226 en Emr’s ER1B-2306, ER2-2202 en ER1B-2312,
Tallinn, 30-6-2002.
(Foto: Han Duijve)
TTTK Emr 73, Kopli/Manti, 1-7-2002.
(Foto: Han Duijve)
Het contrast tussen normaal- (LDZ TEP70-0267) en smalspoor (Tu2-273)
is wel erg groot, Gulbene, 2-7-2002.
(Foto: Han Duijve)
De smalspoortrein met lok Tu2-273 na aankomst in Aluksne, 2-7-2002.
(Foto: Paul Muré)
In Daugavpils zijn nog steeds de oude Riga-trams te vinden, 2-7-2002.
(Foto: Paul Muré)
Een snelle fotostop van onze trein onderweg, Liksna, 2-7-2002.
(Foto: Han Duijve)
LG Dmr’s DR1A-2894M en D1-662, Emr ER9M-5031, Vilnius, 3-7-2002.
(Foto: Han Duijve)
Het afscheid van het eigen Dzherelo-orkest op het perron
in Vilnius 3-7-2002.
(Foto: Paul Muré)
In Sypitky wordt een schijnvertrek georganiseerd met Px48-1752, 5-7-2002.
(Foto: Han Duijve)
Groepsfoto van de tweede groep met het Dzherelo-personeel in Gulbene.
(Foto: Geert Gorissen)
|
|
Contact
E-mail SNE: sne@nvbs.com
|
|
